ಸಹಕಾರ ಕ್ಷೇತ್ರ – ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬು; ಬಲವರ್ಧನೆಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಸಹಕಾರ ಅತ್ಯಗತ್ಯ**
ಕಲಬುರಗಿ: ಭಾರತದ ಕೃಷಿ ಆಧಾರಿತ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿರುವ ಸಹಕಾರ ಕ್ಷೇತ್ರವು, ಕಳೆದ ಹಲವು ದಶಕಗಳಿಂದ ರೈತರ ಪಾಲಿಗೆ ದಾರಿದೀಪವಾಗಿದೆ. ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ‘ಗ್ರಾಮ ಸ್ವರಾಜ್ಯ’ದ ಕನಸನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು, ಪ್ರಸ್ತುತ ಹಲವಾರು ಸವಾಲುಗಳ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಪಾರು ಮಾಡಲು ಸರ್ಕಾರದ ತುರ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಉಪನ್ಯಾಸಕ ರಾಜೇಶ ಯವಗಲ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರದ ಪಾತ್ರ:
ಸಮಾಜದ ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಹಕಾರ ಕ್ಷೇತ್ರವು, ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯನ್ನಾಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ರೈತರಿಗೆ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಬೀಜ, ಗೊಬ್ಬರ, ಕೃಷಿ ಉಪಕರಣಗಳು, ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ನೆರವುಗಳನ್ನು ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರದಲ್ಲಿ ತಲುಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಘಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿವೆ. ಕೇವಲ ಸಾಲದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯ ದ್ಯೋತಕವಾಗಿ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಸಾಲ ಸೌಲಭ್ಯದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಬಲ:
ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 1929ರಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ನಂತರ, 1965ರಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ 1984ರಲ್ಲಿ ಕಾಸಾರ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗುವ ಮೂಲಕ ರೈತರ ಸಾಲದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಂಡಿದೆ. 2025ರ ಮಾರ್ಚ್ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ ಕಾಸಾರ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮೂಲಕ ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಸಾಲವನ್ನು ಕೃಷಿ ಯಾಂತ್ರೀಕರಣ, ಭೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯೇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೈತರಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕ ಬಲ ತುಂಬಿದೆ.
ಎದುರಾಗಿರುವ ಗಂಭೀರ ಸವಾಲುಗಳು:
ಆದರೆ, ಇಂದು ಸಹಕಾರ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಹಲವು ಆತಂಕಕಾರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ:
- ಸಮರ್ಥ ನಾಯಕತ್ವದ ಕೊರತೆ: ಸೂಕ್ತ ನಾಯಕತ್ವ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಅನೇಕ ಸಹಕಾರ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿವೆ.
- ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ತೊಡಕುಗಳು: ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಗಳ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ದೈನಂದಿನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿವೆ.
- ಜಾಗತಿಕ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರಭಾವ: ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ಯುದ್ಧದ ಭೀತಿ, ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅಸ್ಥಿರತೆಯು ಕೃಷಿ ವಲಯದ ಮೇಲೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ. ಇದು ರೈತರ ಸಾಲ ಮರುಪಾವತಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮನವಿ:
ಸಹಕಾರ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಕುಸಿದರೆ ನೇರವಾಗಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ರೈತರ ಬದುಕು ಅತಂತ್ರವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ಕೂಡಲೇ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ, ಪಾರದರ್ಶಕ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು. ಕೃಷಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ನೆರವು ನೀಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಕನಸಿನ ಬಲಿಷ್ಠ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
